preloader

Licht, lucht en ruimte in nieuwe melkveestal Maatschap Vinke-Steenwijk

Licht, lucht en ruimte in nieuwe melkveestal Maatschap Vinke-Steenwijk

Licht, lucht en ruimte. Dat is tegenwoordig de trend in de stallenbouw voor rundvee. De nieuwe melkveestal van Maatschap Vinke-Steenwijk in De Krim voldoet in alle opzichten aan deze eis. Ook als het buiten donker is of als er overdag te weinig daglicht door de lichtplaten valt. Hiervoor zijn 31 Sky ledarmaturen van Adurolight verantwoordelijk. Die zorgen ervoor dat in de stal met 360 ligboxen op koeniveau overal een gemiddelde verlichtingssterkte van 120 lux wordt bereikt.

Alles oogt groot en modern in de nieuwe ligboxenstal (108×45 meter) van Maatschap Vinke-Steenwijk in De Krim (Overijssel), die is uitgerust met 360 ligboxen voor melkvee. De enorme koppel koeien wordt tweemaal daags gemolken in een 36-stands carrousel (buitenmelker). Het jongvee wordt straks in de oude stal (188 ligplaatsen) gehuisvest. De nieuwe stal, die in mei in gebruik is genomen, is wel onderkelderd, maar voorzien van een dichte emissiearme vloer met mestschuiven. Niet alleen vanwege het milieu, maar ook om te voorkomen dat er zand in de mestkelder komt. In de boxen wacht de melkkoeien namelijk een comfortabel ligbed van zand. “We willen de levensduur van de koeien maximaal verlengen. In onze ogen is een zandbed dan ideaal”, legt Gert-Jan Steenwijk uit. Samen met zijn ooms Hendrik-Jan en Gerrit Vinke boert hij in maatschap. “Er gaat wel 25 kuub zand per week doorheen. Dat wil je niet in de mestkelder hebben. Aan het eind van de mestgang wordt het zand door een zandwasserinstallatie weer van de mest gescheiden.”

Lichtgalerij

Een grote lichtgalerij in de oversteek nok van de stal zorgt voor zoveel mogelijk daglicht in de ligboxenstal. Er is van alles gedaan om te voldoen aan het mantra: licht, lucht en ruimte voor de koeien. Dat geldt ook voor toevoer van frisse lucht via het windbreekgaas aan de zijkanten. “We hebben daar bewust gekozen voor een transparant doek als gordijn”, aldus Steenwijk. “In de bestaande stal hadden we dat niet. Als je dan bij winterdag de gordijnen voor de ventilatieopeningen liet zakken, werd het direct een stuk donkerder. Helemaal als er ook nog sneeuw op het dak lag, waardoor je niks aan je lichtplaten had.”

In deze filosofie past ook de aanschaf van ledverlichting van Adurolight. “Los van de energiebesparing, hebben wij ook voor ledlampen gekozen omdat je de verlichting dan eventueel overdag gedimd – dat wil zeggen naar behoefte – kan laten branden. Het is mooi als je op donkere dagen kunt bijlichten”, stelt Steenwijk.
Op het moment dat wij in De Krim op bezoek zijn, wordt licht in de stal louter op basis van de astronomische tijd ingeschakeld; dat wil zeggen dat de klok zich automatisch aanpast aan zonsop- en ondergang. “Op zich werkt dat goed. Maar trekt er overdag een bui over en het wordt donker, dan moet je het licht met de hand aandoen. Of er ook een lichtsensor komt, zodat dit automatisch gebeurt? Dat durf ik nu nog niet te zeggen. We moeten deze herfst en winter eerst maar eens bekijken hoe dit zo bevalt.”

Installatiewerk

Het installatiewerk in de stal van Maatschap Vinke-Steenwijk is verzorgd door Kosse Installatietechnieken uit Slagharen. Arjo Herbers is daar verantwoordelijk voor de calculatie, werkvoorbereiding en planning. “We zijn bijna honderd jaar geleden ontstaan als installatiebedrijf, maar hebben ons halverwege de vorige eeuw ook gespecialiseerd op het gebied van stalinrichting (zie kader, red.). Dat is een aparte poot binnen ons bedrijf geworden. Veel boeren zijn vaste klanten van ons en we opereren globaal in het gebied boven de A12.”
In het brede assortiment verlichtingsoplossingen dat Kosse Installatietechnieken voert, zijn ook de leds van Adurolight opgenomen. “We zijn een van de Adurolight-dealers van het eerste uur.” Het project bij Maatschap Vinke-Steenwijk werd in concurrentie binnengehaald op basis van de juiste kwaliteit-prijsverhouding, aldus Herbers. “De armaturen zijn IP65, dus sproeiwaterdicht. En de vijf jaar garantie, overeenkomstig 50.000 branduren, is ook een pre.”

Lichtplan

Het lichtplan werd door specialisten van Adurolight gemaakt. De eis van Maatschap Vinke-Steenwijk was een verlichtingssterkte van gemiddeld 120 lux op koeniveau. Hiervoor zijn in totaal 31 Sky armaturen van 160 Watt (met een kleurtemperatuur van 4000 graden Kelvin) van Adurolight in drie rijen aan ammoniakbestendige kettingen op 6,50 meter hoogte gehangen. “Deze ronde pendelarmaturen, met een stralingshoek van 100 graden, zijn dimbaar van 0 tot 10 Volt. Ideaal om te combineren met een lichtsensor, zodat de verlichting automatisch feller gaat branden als de hoeveelheid daglicht in de stal afneemt”, legt Herbers uit. “Wat dat betreft, is men er al helemaal klaar voor.”

De hoogte van de lampen, en daarmee het lichtbeeld, is precies goed, aldus Steenwijk. Als hij het over mocht doen, had hij toch nog een kleine wens. Dan zou hij de laatste rij lampen in de 2+4+2 rijen ligboxenstal (twee voergangen) één gording verder naar binnen laten hangen. “Theoretisch is de lichtverdeling in de hele stal bij dit lichtplan het meest optimaal, maar feit is dat je nu relatief veel licht op de voergang hebt. Een plek waar je met minder licht toe kunt, want op het voerpad lopen geen koeien. Je hebt nu ook iets extra schaduwvorming in het midden van de stal, via de koeien die aan het voerhek staan. Maar voor de rest zijn we alleen maar tevreden over deze vorm van verlichting.”

Of er op termijn ook nog een aansturing middels een lichtsensor komt, is dus nog even afwachten. De investering die hiermee is gemoeid, haal je er qua energiebesparing binnen een aantal jaren altijd uit, aldus Herbers. Maar een uitgekiend lichtregime qua lichtintensiteit, daglengte en lichtkleur heeft ook z’n invloed op het gedrag van dieren. Uit onderzoek blijkt dat voldoende juist licht ervoor zorgt dat de productie van de melkkoeien meer persistent is en ze beter hun tochtigheid tonen wat weer een gunstige invloed heeft op de vruchtbaarheid van de veestapel.

Bij Maatschap Vinke-Steenwijk zijn ze sowieso content met de hoeveelheid licht, lucht en ruimte in de nieuwe stal. Qua verlichting en klimaathuishouding voldoet de stal aan alle eisen die ze zich vooraf hadden gesteld. Maar vooral de enorme verbetering qua ligcomfort en ruimte in de nieuwe situatie werpt nu al zijn vruchten af, aldus Steenwijk. “Sinds we in mei zijn overgegaan naar deze nieuwe stal, is de gemiddelde productie met zo’n 10 procent gestegen; van 30 naar 33 kilogram per koe per dag. De koeien stappen zonder aarzelen in de box en gaan direct liggen. Die rust vertaalt zich direct in melk.”

 

Vind een dealer

Onze dealers kunnen u helpen bij de oplossing voor uw specifieke behoeften.